ഇന്ത്യ–ഇസ്രായേൽ ബന്ധം: തന്ത്രപ്രധാന കൂട്ടുകെട്ട്

ഇന്ത്യയും ഇസ്രായേലും തമ്മിലുള്ള തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളിത്തം കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളായി ശക്തിപ്രാപിച്ചുവരികയാണ്. 1992-ൽ പൂർണ്ണമായ നയതന്ത്ര ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചതിന് ശേഷം സഹകരണം വിവിധ മേഖലകളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചെങ്കിലും, പ്രധാനമന്ത്രി  ഇസ്രായേൽ സന്ദർശിച്ച 2017-നുശേഷം ഈ ബന്ധം പുതിയ ദിശയിലേക്ക് നീങ്ങിയതായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

ഇസ്രായേൽ പാർലമെന്റായ Knesset ൽ നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിൽ ഭീകരവാദത്തിനെതിരെ ഇന്ത്യയുടെ ഉറച്ച നിലപാട് പ്രധാനമന്ത്രി ആവർത്തിച്ചു. സമാധാനത്തിനും പ്രദേശിക സ്ഥിരതയ്ക്കും വേണ്ടി സഹകരണം അനിവാര്യമാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിൽ ഇന്ത്യയും സാങ്കേതിക നവീകരണത്തിൽ ഇസ്രായേലും കൈകോർക്കുമ്പോൾ ഈ ബന്ധം സ്വാഭാവികമായി കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ഇന്ത്യ–ഇസ്രായേൽ ബന്ധത്തിന്റെ പ്രധാന ആധാരം പ്രതിരോധ സഹകരണമാണ്. ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള മിസൈൽ സിസ്റ്റങ്ങൾ, വായു പ്രതിരോധ സംവിധാനം, സംയുക്ത ഉൽപാദനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ സഹകരണം കൂടുതൽ വിപുലീകരിക്കപ്പെടുമെന്ന സൂചനകളുണ്ട്.

അതേസമയം, കൃഷി സാങ്കേതിക വിദ്യ, ജലസംരക്ഷണം, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്, സൈബർ സുരക്ഷ എന്നിവയിലും ഇരുരാജ്യങ്ങളും ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലെ വ്യാപാരം കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ ഗണ്യമായി വർധിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറിനുള്ള (FTA) ചർച്ചകളും പുരോഗമിക്കുകയാണ്. വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയിൽ കൂടുതൽ സഹകരണം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി പ്രത്യേക പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്.

വിദഗ്ധർ പറയുന്നത്, ഇന്ത്യയും ഇസ്രായേലും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇനി ഒരു സാധാരണ നയതന്ത്ര ബന്ധമല്ല; അത് തന്ത്രപ്രധാനവും ദീർഘകാല ദർശനമുള്ളതുമായ ഒരു കൂട്ടുകെട്ടായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. സുരക്ഷ, സാങ്കേതിക വിദ്യ, സമാധാനം എന്നിവയിൽ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ ബന്ധം ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ രണ്ടുരാജ്യങ്ങളുടെയും നിലപാട് കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.